Kwaliteit = Aandacht = Liefde

Overwegingen naar aanleiding van een boek dat al bijna de helft van mijn leven met me meereist: Zen en de kunst van het motoronderhoud. Statische en dynamische kwaliteit (beweging in stilstand).

Werken aan de lopende band als vakantiewerk. Ik dacht daar tijd te vinden om rustig te kunnen nadenken over weet ik wat, terwijl ik mijn dingetjes deed aan de lopende band. Wat een misvatting. Op deze manier maakte ik telbare fouten. De lopende band moest worden stilgezet, ik kreeg op de kop van de voorman. Het werk aan de band vraagt je volledige aandacht, Waar blijf je dan met je ideaal van klassegelijkheid.

Ik snap wel dat Simone Weil hier is stukgedraaid. In Simone’s aanpak schuilt iets van een neerbuigendheid. Daarover schrijft ze niet.

Hetgeen me voert naar Milan Kundera’s De ondraaglijke lichtheid van het bestaan. Prachtig verfilmd in de jaren 80. Hier werd de bovenklasse verplicht tot werken als bijvoorbeeld glazenwasser. Hier worden beide werkzaamheden van de mens, praktisch en theoretisch, geen van elk in hun eigenwaarde gehoord of gelezen, noch gewaardeerd.

Aandacht = Liefde. Bidden tot God, wachten zonder te verwachten. Simone Weil bleef staan op de drempel van de kerk, wilde zich niet verbinden. Bidden tot God. Stom kortsluitend woord, dat woord God. Geen mens weet wat ermee wordt bedoeld, maar misschien beseffen we wel dat dit woord verwijst naar iets buiten ons bevattingsvermogen (om erover te kunnen kletsen). Ik kan er ook niet veel mee. Daarom brouw ik er maar een persoon van, want hoe klets je met iets niet waarneembaars, iets wat niet bestaat of wat in elk geval valt buiten onze concepten van bestaan of niet bestaan? Lieve God? Niet te doen, niet werkbaar.

Hetzelfde geldt voor een dagboek. Richt je je tot het geduldige witpapier? Werkt ook niet echt. Anne Frank had al Lieve Kitty. Waarmee kan ik iets? Lieve Wenz? Lieve Leida? Je voorstellen dat je je naar een persoon richt maakt het zoveel makkelijker om je diepste zielenroerselen op te schrijven. Mogelijk daarom de Muze. (Terzijde: Is er een verband tussen de zondeval en de naam van een voormalig theater in Emmen, De Muzeval? Muze ligt in deze dicht bij Muizeval).

Goed, Lief Facebook dan maar. Lief Facebook, waarschijnlijk ben ik er, als levende menselijke tekstschrijver, binnen niet al te lange tijd niet meer. Waarom dan dit geschrijf? Wil ik blijven na mijn dood? Vast niet, ik krijg er niets van mee, Wil ik iets nalaten en doorgeven van wat ik in mijn leven heb geleerd? Ook niet. Als docent heb ik geleerd dat elk zijn eigen fouten moet kunnen maken en niet onder het juk van een voorgaande generatie dogmatisch dingen moet doen of uitvoeren, laat staan napapegaaien.

Wat dan? Misschien enkel omdat wij mensen ervan houden om te kletsen, in woord, dan wel geschrift. Ik heb werkelijk geen idee, maar ik geloof er ook niet in enkel voor mezelf te schrijven, wat dat ook is. Lieve medemens, dan maar, lieve medetaalgebruiker, want waar is de mens buiten zijn taal?

Laat ik maar niet uitweiden over de overeenkomst tussen woekeringen van kanker en de hedendaagse ontwikkelingen in het zogenaamde contact tussen medemensen. Lieve medemensen, ik word zo moe van al deze leugenachtige activiteiten van, ja van wie eigenlijk? Herken ik ons nog wel als medemens? Besef ik nog wel dat het gaat om leven in een samenleving van mensen, in plaats van de politieke leugenachtige variant daarvan, de maatschappij?

Ik bedoel maar. Wat kan ik nog doen in deze dolgedraaide en krankzinnige wereld? Lief medemens. Ik zie je en ik wil naar je luisteren. Ik wil op geen enkele manier de strijd met je aangaan, maar ik wil wel met je omgaan. Ik wil je zien, spreken, ontmoeten. Ik wil met je feesten, met je huilen. Maar op geen enkele manier zal ik je volgen. Ik ga mijn eigen weg. En hopelijk ga jij de jouwe in vol vertrouwen. We zijn één, lieve mensen, maar niet dezelfde.

Laat ik maar afsluiten met Remco Camperts uitspraak, Poëzie is een daad van zelfbevestiging. Misschien wel zoiets als Kilroy was here. Zelfbedwelming dan wel zelfhypnose. Fubar.